Occupy, %99 mu?

OccupyÔÇÖa Anar┼čist Bir Ele┼čtiri: ─░┼čgal mi yoksa pop├╝ler bir etkinlik mi?

Ge├žilen birka├ž ayd─▒r g├╝ndemimize televizyon haberleri, internet siteleri, gazetelerle giren; ├Âzellikle ABDÔÇÖyi hareketlendiren bir ÔÇťetkinlikÔÇŁ olarak Occupy, yeni bir tarz muhalefetin ├Ânc├╝l├╝─č├╝n├╝ m├╝ yap─▒yor?

17 Eyl├╝l 2011ÔÇÖde ba┼člayana etkinlikler dizisi, ÔÇťBiz %99ÔÇÖuzÔÇŁ slogan─▒yla kendini g├Âr├╝n├╝r k─▒ld─▒. K─▒sa s├╝rede ABDÔÇÖnin farkl─▒ eyaletlerine, sonra da d├╝nyan─▒n farkl─▒ yerlerine s─▒├žrayan Occupy, vatanda┼člar─▒n ÔÇťdemokratik y├ÂnetimÔÇŁ ├╝st├╝ndeki etkisini artt─▒rmak; son finans krizinin arka plan─▒ndaki banka sahiplerinin a├ž─▒k bir ┼čekilde kay─▒r─▒l─▒p, bu tarz ekonomik hatalar─▒n vatanda┼člara ├Âdettiriliyor oldu─ču durumunu if┼ča etmek i├žin ba┼člayan bir etkinlikti.

Anonymous gibi internet gruplar─▒n─▒n da deste─čiyle etkinlik pop├╝lerle┼čti. Etkinli─čin belirli bir siyasetten ka├ž─▒nmak ├╝zere yo─čunla┼čt─▒─č─▒ a├ž─▒k├ža g├Âr├╝lse de genel olarak karakteristik denilebilecek bir tarz─▒ oldu─ču fark ediliyor. Kendisini yeni bir muhalefet bi├žimi haline getiren ┼čeyin de ÔÇťkendine has ve yeni olu─čunu beyan eden duru┼čuÔÇŁ olan Wall Street etkinli─či, bar─▒┼č├ž─▒l ve ┼čiddetsiz, siyasetsiz ve kendili─činden, sosyal medyay─▒ iyi kullanan bir politikay─▒ benimsedi─čin iddia etti.

Paran─▒n yaratt─▒─č─▒ k├╝lt├╝re, insan─▒n nesnele┼čmeye ba┼čkald─▒r─▒s─▒ olarak nitelenen protestolar, taleplerden de anla┼č─▒laca─č─▒ gibi ÔÇťkiras─▒n─▒ ├Âdeyemeyen, e─čitimli ama i┼č bulamayan, nitelikli sa─čl─▒k hizmeti alamayan, ├ževre kirlili─čine maruz kalanÔÇŁ ve varl─▒─č─▒n─▒n ÔÇťart─▒kÔÇŁ bir tehlikeye girdi─čini d├╝┼č├╝nen orta s─▒n─▒f insanlarca ger├žekle┼čtiriliyor. Bir i┼č, ├╝cret, ev kredisi ve emekli maa┼č─▒ alamayacak olmaktan ┼čik├óyet├ži olan bu s─▒n─▒f─▒n kapitalizm yumu┼čatma ve devletin sosyal yan─▒n─▒ do─črultma giri┼čimleri de tart─▒┼č─▒lanlar aras─▒nda.

Gelir da─č─▒l─▒m─▒ndaki e┼čitsizli─či, kar ama├žl─▒ yolsuzluklar─▒ etkinlik boyunca ile getirip ele┼čtiren kat─▒l─▒mc─▒lar, kara dayal─▒ pazar ekonomisine ili┼čkin kar┼č─▒ bir tav─▒r, ya da reddeden bir tutum i├žinde olmad─▒lar. Onlar─▒n bar─▒┼č├ž─▒l tutumlar─▒nda yer alan ┼čey tam da bu olsa gerek. Bu tarz talep ve bu talepler do─črultusunda uzla┼čmac─▒ kelimesini kullanmak daha do─čru olur. Az─▒nl─▒─č─▒n tiranl─▒─č─▒na kar┼č─▒ ├žo─čunlu─čun isyan─▒y─▒z diyerek ortaya ├ž─▒kan %99 etkinli─či, az─▒nl─▒─ča kar┼č─▒ ├žo─čunlu─ču taleplerini de dile getireceklerini s├Âyleyerek yola koyuldu. S├Âylenenin aksine talepler, ├žo─čunlu─čun i├žerisindeki bask─▒n sosyo-ekonomik kesimin isteklerini kar┼č─▒lama e─čilimindeydi. Dolay─▒s─▒yla, ├žo─čunluk i├žerisinde d├╝┼č├╝nsel anlamda az─▒nl─▒kta b─▒rak─▒lanlar─▒n taleplerinin, kullan─▒lan siyasetsizlik silah─▒yla ÔÇťg├Âr├╝nmez k─▒l─▒nd─▒─č─▒ÔÇŁ ve ├žo─čunlu─čun ortak bir siyasette birle┼čtirilerek ÔÇťaz─▒nl─▒─č─▒ÔÇŁ da temsil eden bir ├žo─čunluk siyasetinin yap─▒ld─▒─č─▒ bir ortamda, kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n iddia etti─či gibi ger├žek bir do─črudan demokrasi m├╝mk├╝n m├╝d├╝r?

Farkl─▒ toplumsal kesimlerden insan─▒n, belki de uzun s├╝redir olmayan─▒n aksine, bir araya gelip beraberce bir ┼čeyler yapma etkinli─či Wall StreetÔÇÖte ya┼čananlar─▒ me┼črula┼čt─▒rm─▒┼č gibi g├Âr├╝n├╝yor. Bir araya gelmenin sadece etkinlik oldu─ču durumlarda, muhalif olma mutlulu─čunu ya┼čayan kimselerin bu durumu olumlamas─▒ gayet makuld├╝r. Ancak; sadece etkinlik olarak bir araya gelme durumunun bu ├Âzelli─činin olumsuz olmas─▒n─▒n yan─▒nda, bu bir araya geli┼člerin s├╝reksizli─či, etkinli─či toplumsal bir yan─▒lsamaya d├Ân├╝┼čt├╝r├╝yor.

Etkinli─čin sosyal medya a─člar─▒nda yay─▒mlad─▒─č─▒ taleplerdeki karakteristik ├Âzellik, kitlenin asl─▒nda yoksullukla de─čil; ÔÇťyoksulla┼čmaylaÔÇŁ m├╝cadele i├žin ┼čirketlere isyan bayra─č─▒n─▒ ├žekti─či ┼čeklinde beliriyor. 2008 krizinin ard─▒ndan faturan─▒n kendisine ├Âdetilmesini istemeyen, sistem i├žerisindeki gelir da─č─▒l─▒m─▒n─▒n e┼čitsizli─činden rahats─▒z olan kitle, ┼čirketlerin serbest rekabet ekonomisi i├žerisinde tekelle┼čerek; tr├Âst ve kartelleri arac─▒l─▒─č─▒yla toplum i├žerisindeki ÔÇťvergisini ├Âdeyen vatanda┼člar─▒nÔÇŁ serbest manevra kabiliyetlerini d├╝┼č├╝rmesine kar┼č─▒; ÔÇťger├žek serbest rekabet piyasas─▒ ve daha sorumluluklu kapitalizmÔÇŁ istiyor.

─░nsanlar─▒ ba┼čkalar─▒n─▒n ├╝st├╝ne basarak y├╝kselme ┼čans ve ├Âzg├╝rl├╝k hakk─▒n─▒ devlet gibi bir kurumdan isteyen bu talepler b├╝t├╝n├╝, asl─▒nda devlet kat─▒nda ├žok da yeni bir model de─čil. 1929 B├╝y├╝k BuhranÔÇÖ─▒n─▒n ard─▒ndan 1933ÔÇÖde y├╝r├╝rl├╝─če konulan mevduat bankalar─▒yla yat─▒r─▒m bankalar─▒ aras─▒na set ├žekerek, ┼čirketlere kar┼č─▒ devlet m├╝dahalesini ├Âng├Âren Keynesyen kanun paketi ÔÇťGlasssteagallÔÇŁ bug├╝n tekrar uygulanas─▒ i├žin, halk taraf─▒ndan bir talep olarak ├Âne s├╝r├╝l├╝yor. Devlet, %99ÔÇÖun %1 diye tabir etti─či z├╝mrenin ├ž─▒karlar─▒n─▒ g├Âzetmekle g├Ârevliyken devleti g├Âreve ├ža─č─▒rmak olduk├ža tutars─▒zd─▒r.

Etkinli─čin destekleyicileri aras─▒nda olduk├ža ilgin├ž ki┼či ve kurulu┼člar g├Âze ├žarp─▒yor. Denetlenebilir ve toplum i├žin faydal─▒ bir kapitalizmden yanan olan George SorosÔÇÖun bu m├╝cadelenin y├╝kseltilmesinde deste─či oldu─ču konu┼čulanlar aras─▒nda. Tides Center, Move ON gibi paravan ┼čirketler kullanarak, etkinli─čin ba┼člat─▒c─▒s─▒ olan Ad Busters adl─▒ t├╝ketim kar┼č─▒t─▒ gruba y├╝kl├╝ bir miktarda fon sa─člad─▒─č─▒ iddialar aras─▒nda. Bu iddian─▒n ger├žekli─činin, yalan ya a yanl─▒┼čl─▒─č─▒n─▒n ger├žekli─činden birileri istemedi─či m├╝ddet├že hi├žbir zaman haberdar olamayaca─č─▒z elbette, en az─▒ndan Occupy o ya a bu taraf─▒n kullanabilece─či i┼člevsel bir y├Ântem olmaktan ├ž─▒kana dek.

Jeffrey Sachs (Ban Ki-MoonÔÇÖun ├Âzel dan─▒┼čman─▒ ve SorosÔÇÖun teorisyenlerinden), Paul Krugman (Reagon y├Ânetimi ekonomi dan─▒┼čman─▒), Joseph Stiglitz (D├╝nya Bankas─▒ eski ba┼č dan─▒┼čman─▒), Stephene Lerner (ObamaÔÇÖn─▒n en b├╝y├╝k destek├žilerinden), Greenpeace de OccupyÔÇÖ─▒ destekleyenler aras─▒nda. Etkinli─čin ├Ârg├╝tleyicisi ki┼či ya da gruplar─▒n ayr─▒nt─▒l─▒ ele al─▒nmas─▒, etkinli─čin sosyo-ekonomik karakterinden y├Ânelimine belirlenmesinde b├╝y├╝k bir ├Ânem ta┼č─▒yor.

Bu karakter ve y├Ânelim, etkinlik alan─▒nda yarat─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒lan homojen (de)politizasyon ile kendini yeterince g├Âstermektedir. ─░┼čte bu tarz bir ortamda iktidar─▒n farkl─▒ bi├žimlerinden mustarip bireylerin, ezilenlerin kendini ifade etmeye f─▒rsat bulamayaca─č─▒ a├ž─▒kt─▒r. Ezilenler etkinlik i├žinde kendine bir yer aram─▒┼č ve bir yan─▒lsama bi├žiminde bunu bulmu┼čtur. Etkinlik i├žerisinde farkl─▒ muhalif ├ževrelerin ve ABDÔÇÖnin ezilenlerinin bulundu─ču ger├žektir. Ancak bu homojen ve siyasetsiz etkinlik anlay─▒┼č─▒ i├žerisinde g├Âr├╝nmez k─▒l─▒nmaya ├žal─▒┼č─▒lan bu grup ya da bireyler etkinli─čin karakterine kurban olmaktad─▒r.

Bu karakterini olu┼čturmaya ├žal─▒┼čan etkinlik ├Ârg├╝tleyicileri, bunu hesaplas─▒n ya da hesaplamas─▒n bu tarz bir etkinlikle iktidar odaklar─▒n─▒ etkinli─če ├ža─č─▒rm─▒┼č ya da buna yol a├ž─▒┼čt─▒r. ├ľzg├╝rl├╝k├ž├╝ s├Âylemlere b├╝r├╝nm├╝┼č ancak bu s├Âylemlerin alt─▒n─▒ doldurmay─▒ umursamayan, gelip ge├žici bir eylem anlay─▒┼č─▒; i┼čgali, eylemli─či, do─črudan demokrasiyi, ├Âzg├╝rl├╝─č├╝… t├╝ketmeye y├Ânelmi┼č iktidarla uzla┼čan yeni bir muhalefet anlay─▒┼č─▒d─▒r.

Kapitalistlerin ve devletlerin yeni d├Ânemde y├╝zlerini nas─▒l g├Âstereceklerinin y├Ântemlerini izliyoruz. Bu c├╝retk├ór mekanizmalar, bunu IMF toplant─▒lar─▒, G8 zirveleri, ekonomik forumlar─▒ vas─▒tas─▒yla a├ž─▒k bir ┼čekilde dillendirirken, kapitalistlerin ve devletlerin yeni sorumluluk sahibi y├Ântemleri i├žin daha s─▒k i┼čbirli─či yapacaklar─▒n─▒n sinyallerini al─▒yoruz. Bu sorumluluk sahibi y├Ântemleri i├žinde, toplumsal kayg─▒lar g├╝d├╝p farkl─▒ alanlarda de─či┼čimlere gitmek ve bu ┼čekilde ezilenlerin ├Ârg├╝tl├╝l├╝─č├╝n├╝ k─▒rmak ya da ba┼čka reformist alanlara y├Ânlendirmekte yat─▒yor.

─░ktidar─▒n farkl─▒ bi├žimlerine kar┼č─▒ m├╝cadele veren t├╝m ezilenlerin ÔÇťsorumluluk sahibi kapitalizmÔÇŁin tuza─č─▒na d├╝┼čmeden, iktidar─▒n y├Ânlendirdi─či pop├╝lerli─či olmas─▒na ra─čmen toplumsalla┼čamayacak eylemlerde bulunmayaca─č─▒ a├ž─▒kt─▒r. Bunu g├Âr├╝p y─▒llardan beri, kendi ├Âzg├╝rl├╝k sava┼č─▒n─▒ veren t├╝m ezilenleri, devrimci eylemin ger├žekli─čiyle selaml─▒yoruz.

Bu yaz─▒ Devrimci Anar┼čist FaaliyetÔÇÖin yay─▒nlad─▒─č─▒ ÔÇťBir %99 Etkinli─či Olarak OccupyÔÇÖa Anar┼čist Bir Ele┼čtiriÔÇŁ ba┼čl─▒kl─▒ ├žal─▒┼čman─▒n genel hatlar─▒n─▒ sunmakta olup, bu ├žal─▒┼čman─▒n ayr─▒nt─▒l─▒ bir bi├žimine www.anarsistfaaliyet.org sitesinden ula┼čabilirsiniz.

Bu haber Meydan Gazetesi’nin 1. say─▒s─▒nda yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r.